markthalRDam5

Markthal R’dam – 2014

Adri Ros – In Rotterdam is de gigantische markthal geopend, compleet met woningen in de hoefijzervormige muren en geweldige plafond- schilderingen aan de binnenzijde (TVR). Typisch Rotterdam, maar helaas erg duur en niet voor herhaling vatbaar. Wel goed als gangmaker voor het denken over nut en kansen van ‘echte’ markthallen in Nederland.

In ons natte, winderige land met zijn dure winkelpanden, zouden kleine markthallen een sympathieke oplossing kunnen zijn voor kleine bedrijven om zonder veel schulden of stress te starten of te bestaan. Markthallen als een natuurlijk netwerk voor lokale veerkracht op basis van praktische, dagelijkse samenwerking. En tevens een mooie broedplaats voor nieuwe duurzame bedrijfjes. Vandaar mijn belangstelling en dit artikel.

Markthallen kunnen en hebben overal bestaan

MarkthalBudapest2

Markthal Budapest – 1897

Markthallen kunnen simpeler, sneller, en vooral goedkoper opgericht worden dan de markthal in Rotterdam. In het centrum van steden vinden we deze dagen vaak oude verlaten hallen, waarvan sommigen uitstekend geschikt zijn om als markthal hergebruikt te worden. Met een simpele verbouwing zodat er werkelijk geld, energie en grondstoffen bespaard kunnen worden, én de prijs voor zowel de winkeliers als de klanten laag kan blijven. Afgelopen jaren zijn her en der in Europa markthallen heropend zoals in Antwerpen en Madrid en heeft Amsterdam (dure) plannen om hun oude markthal in herontwikkeling te brengen

De voor transitie meest geschikte voorbeelden komen echter uit Berlijn, waar in de 19e eeuw in de arbeiderswijken, veertien markthallen werden gebouwd. Tot ongeveer 1970 waren deze markthallen heel populair voor de dagelijkse boodschappen. Daarna lokten discounters en supermarktketens de klanten weg met dumpprijzen en een extra breed aanbod van producten. De kleine winkeliers en handelaren konden daar niet tegenop en de markthallen raakten in verval of werden overgenomen door supermarktketens.

Markthalle Neun – Berlijn 2011

Markthalle Neun

Markthalle Neun – Berlijn 2011

Sinds 2009 is daar verandering in gekomen, met de ‘comeback’  van Martkhalle Neun in Berlijn, Kreuzberg. Deze markthal stond al een tijd in de uitverkoop toen in 2009 vanuit de buurt een projectgroep werd opgericht om van markthal IX weer het sociale, economische en culturele middelpunt van Kreuzberg te maken.

Geen onpersoonlijke supermarkt meer met laag betaalde tieners als personeel, maar een plaats waar lokale bedrijfjes gebroederlijk naast elkaar hun waar aanbieden: Van de Turkse slager, langs de biotuinier uit Brandenburg, de broodbakker uit Libanon tot aan de oer-Berlijnse bloedworstproducent. Een plek waar je weer oude ambachten kunt zien gebeuren, zoals de Brewbaker-brouwerij waar ambachtelijk bier wordt gebrouwen.

Waar iedere maand zo’n 60 Berlijnse designers, beginnende bedrijfjes en kunstenaars op de Handmade Supermarket hun handgemaakte producten tonen en verkopen. Je vind er onder andere kleding, accessoires, tassen, kunst, dekbedovertrekken, lampen, buttons, Handytasjes en servies. Alles op deze markt komt niet uit de massaproductie en er komen geen kinderhandjes aan te pas, maar komt uit de handen van Berlijnse inwoners met veel liefde voor hun product.

Niet alleen Markthalle IX herleeft, sinds 2011 zijn ook de markthallen VI, IX, X, XI weer terug in bedrijf.

Fenix Food Factory – R’dam 2012

Fenix Food Factory is een dagelijks ambachtelijke versmarkt, een combinatie van winkels en eetgelegenheden in een interessante, gastronomische ruimte in een oud pakhuis in Rotterdam, die eind mei 2014 is geopend,
Er worden  onder meer zelfgemaakte worsten, romige kruidige kazen en mooi gebouwen Kaapse biertjes aan de man gebracht. Het is een paradijs voor liefhebbers van eten en drinken.

Noabershop

Noabershop – Assen 2013

Noabershop Assen – 2013

In 2013 opende de Noabershop in Assen: Een overdekte markt, waar inwoners van Drenthe hun eigen duurzaam geteelde, gekweekte of artistieke producten kunnen verkopen. In de winkel kunnen mensen voor een paar euro een marktkraam huren. De deelnemers hoeven er niet iedere dag te staan en ook niet de hele dag. Hierdoor zijn er elke dag andere producten te koop.
Een groot team van vrijwilligers houdt inmiddels de Noabershop met veel plezier draaiende. en organiseren om de haverklap gemeenschaps activiteiten. Creatieve en ambachtelijke Assenaren verkopen er hun producten door een plank te huren in een fraaie kastenwand. Gemaakt door een lokale houtwerkplaats. Een ruilzolder herbergt een keur aan spullen gedoneerd door Assenaren voor Assenaren. Gratis, want ruilen en delen is het doel.

Foodhal Amsterdam – 2014

Op 21 oktober 2014 zijn de ‘Foodhallen’ geopend in De Hallen Amsterdam, een verzameling van 21 eethuisjes met in het midden een strook tafels en banken om te eten. Naast een ambachtenhal, fietsrecycle, duurzame denim, bios, kinderopvang, bibliotheek, kunstuitleen, TV-studio’s, Vondelhotel en nog meer.

In 2010 hebben buurtbewoners, gebruikers en sympathisanten het initiatief genomen om de meer dan 10 jaar leegstaande remise en werkplaats van de trams (22.000 m2) te herontwikkelen. Vier jaar later is er een prachtige gerenoveerd gebouw, met duurzame en sociale elementen, zoals de buurt verlangde.

foodhallenadam1

Foodhallen Amsterdam

Hart van Grolle – Groenlo 2015

De Streekmarkt Hart van Grolle bestaat uit drie oude panden in het centrum van Groenlo, die zijn samengevoegd om samen een overdekt plein te kunnen vormen. Men geeft ruimte aan  lokale winkeliers, die verse, goede en verantwoorde producten met een eerlijk verhaal aanbieden.

Met de kernwaarden: ‘hechte samenwerking en ondernemerschap’, ‘duurzaam en lokaal’, ‘noaberschap’ en ‘ieder verdient een eerlijke prijs’.

Verder kijken en genieten

Buiten het land

zp8497586rq